Etiquette voor de feestdagen - een basisgids

De tafel wordt weer netjes gedekt, de kleding wordt netjes gestoomd en de familie komt op bezoek; kerst komt eraan! Hoogste tijd om de tafelmanieren weer even door te nemen zodat u precies weet wat wel en niet kan aan tafel.

Etiquette: ouderwets of tijdloos?

Etiquette is een set ongeschreven, cultuurgebonden gedragsregels die bepalen hoe u zich moet gedragen in sociale situaties om respectvol te zijn. Dit kan slaan op tafelmanieren, zakelijke omgangsvormen en online communicatie (netiquette). Vandaag focussen we ons even op de tafelmanieren. Geen zorgen, dit wordt geen boekwerk om te onthouden maar gewoon de basis. Misschien zit het grootste deel al wel onbewust in uw systeem.

Een goede binnenkomst

Als u bent uitgenodigd om bij familie of vrienden te komen eten, dan is het wel zo netjes om een klein presentje voor de gastheer of gastvrouw mee te nemen. Dat hoeft echt niet duur te zijn, als het maar attent is. Zorg dat u weet wat de gastheer of vrouw interessant, lekker of leuk vindt. Houd er vooral rekening mee dat het iets is waarmee u de ontvanger nergens toe verplicht. Als u bloemen wilt geven, stuur deze dan vooruit, zodat de ontvanger ze in eigen tijd in een vaas kan schikken.

Kom op tijd! Misschien hartstikke logisch, maar wanneer de uitnodiging vraagt om op een bepaalde tijd aanwezig te zijn, respecteer dit dan. Hoe vervelend is het voor de gastheer of gastvrouw als de aardappels verpieteren omdat u de schoenen thuis nog moest oppoetsen?

Het klinkt heel ouderwets, maar er gelden andere regels bij mannen dan bij vrouwen bij de binnenkomst. Zo schudt de man nooit de gastheer met de handschoen nog aan, en is het wel zo galant om de eventuele dame is zijn gezelschap te helpen haar jas uit te doen.

Aan tafel

Kijk voor het aan tafel gaan vooral naar wat de gastheer aangeeft. Wanneer deze aangeeft dat men aan tafel kan, ga dan pas zitten. Let op of er een vooraf bepaalde tafelschikking is, als daarover na is gedacht, heeft dit vaak een reden. Als de tafel al gedekt is, ga dan niet met u servies of bestek spelen, maar ga liever met uw tafelgenoten in gesprek. Haal voordat het eten wordt opgediend het servet van uw bord en leg dat deels uitgevouwen op schoot.

Eet met de mond dicht, en hang niet achterover. Het is geen gezicht als u met de vork een halve meter moet afleggen van het bord naar de mond. Houd de ellebogen van tafel en eet rustig. Verder doet u niet heel snel iets verkeerd. De pinken kunnen gewoon naar beneden blijven bij het glas heffen.

Eet-iqette

Dan is er voor het hanteren van het eetgerei nog wat dingen om op te letten. Werk met bestek altijd van buiten naar binnen, begin met het kleine bestek aan de buitenkant en ga per gang de rij af. Als er een broodbordje staat (dat is het kleine bord, links, boven de vorken), leg daar dan een stuk brood op dat eventueel van een groter stuk brood is afgescheurd. Als er een gedeeld boterbakje is, neem dan een beetje boter op je broodbordje en smeer dit op het broodbordje zodat u niet met het gedeelde mes op het brood hoeft te smeren. Een groot voordeel: het mag gerust om met het brood de resten saus van het bord te vegen om alles op te krijgen. En bovenal: geniet van het feestmaal.

Drink met mate

Een goede gastheer of gastvrouw zorgt ervoor dat u bij elk gerecht een passende drank geschonken krijgt. Schroom niet om alcoholvrije dranken te vragen als hier uw voorkeur naar uit gaat. Eventuele wijn wordt door de gastheer of gastvrouw in het juiste glas geschonken. Hier past ook weer een beetje gematigdheid: drink niet te veel en drink voldoende water tussendoor. U wilt tenslotte niet de ‘dronken oom/tante’ worden van de familieverhalen.

Aangenaam gezelschap

Als de maaltijd voorbij is en het gezelschap aanstalten maakt om te vertrekken, bedank de gastheer dan voor de avond. Wees oprecht met het compliment en geef de gastheer of gastvrouw de kans om hierop te reageren.

Aan het eind van deze spoedcursus etiquette hoop ik dat alles is meegevallen. Door u aan deze leidraad te houden heeft u de basis te pakken om iedereen aan tafel een aangenaam diner te bezorgen. De etiquette is niet bedoeld om mensen die er niet mee bekend zijn op de vingers te tikken. In gezelschap eten is geen wedstrijd, maar een gezelschapsbezigheid. Eet dus lekker, en zorg dat u een prettige tafelgenoot bent. Alvast fijne feestdagen!